Sapos yu suspek se hem i wan skam:
Stop evri transfer o payment kwiktaem
No sanem eni moa mani blong “kavremap” o kasem bakegen mani we yu bin lusem
No givim eni personal infomesen olsem password, account number, WhatsApp o phone number, FB kod, o ID detail.
Plante skam long Vanuatu oli stap kamaot tru long Facebook post, ad, pej, o praevet mesij.
Blong ripotem long Facebook:
Klik long tri dot (⋯) long post, ad, mesej, o profile
Jusum “Find support or report”
Jusum Scam or fraud
Sendem ripot
Ripot ia i helpem Facebook blong tekemaot skam kontent mo stopem hem blong i spread moa.
Ol skam we oli involvem mani transfer, bank account, o yus blong fake identity, mas go ripot tu long Fraud Unit blong Vanuatu Police.
Taem yu ripot, traem givim:
Nem o fake nem we skamer i yusum
Screenshot blong mesij, post, o ad
Bank o payment detel we oli givim long yu
Det, amount blong mani, mo platform we oli yusum
Nomata mani i no kambak, ripot i helpem ol ofisa blong luksave pattern mo stopem narafala skam long fiuja.
Sapos yu bin sendem mani:
Kontaktem bank blong yu kwiktaem
Askem sapos oli save stopem o flagem transaction
Givim olgeta detel mo reference namba
Taem i impoten tumas. Sapos yu act kwiktaem, yu gat moa janis blong stopem bigfala lus.
Cyber Watch Committee (Inc.) i save help tru long:
Eksplenem ol kaen skam we oli stap kamap plante taem
Givim advaes long hao blong ripotem skam
Helpem yu blong warnem narafala man long sef wei
Yumi no ranim invastigesin o tekem ples blong police, be yumi sapotem edukesen, aweness, mo prevenesen.
Yu no shame sipos yu foldaon lo skam.
Ol skamer oli gat skil mo oli save yusum trust, hariap, mo filing blong ol man.
Taem yu ripotem skam, yu stap:
Protektem famle mo komuniti
Stopem skam blong i spread
Bildim wan moa sef digital envairomen long Vanuatu